Karayolu taşımacılığı en basit şekilde insan ve yüklerin karayolu araçlarının kullanımıyla taşınması şeklinde tanımlanabilir. Bu yüzden nakliyecilerin önemi uluslararası lojistikte artmaya devam ediyor.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıklamalarına göre, ülkemizde 2015 yılının ilk iki çeyreğinde 73,5 milyar dolarlık ihracat yapıldı. Bu ihraç taşımalarının yaklaşık yüzde 32’si ise karayolu lojistiği kullanılarak gerçekleştirildi. Yani 23,4 milyar dolarlık kısmını karayolu taşımacılığı sağlamış oldu ve bu taşımalar sefer sayısı olarak ise 737 binlerde. Yine bu dönemde yapılan yüzde 53’ü deniz, yüzde 14’ü hava, yüzde 0,5’i demiryolu, yüzde 0,5’i se diğer yollar kullanılarak taşındı.
Ancak ihracat rakamında bir önceki döneme göre yüzde 8’lik bir gerileme oluştu. Buna paralel olarak da karayolu taşımacılığında bir miktar gerileme oldu. Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND) yaptığı açıklamada geçen yılın aynı dönemine nazaran bu yıl yüzde 9’luk bir gerileme seyrederek, 737 bin seviyelerine indiğini belirtti.
Bu grupta Türk plakalı araçların sefer sayısı ise yaklaşık 595 bin seviyesinde kaldı. Bu sayede ihracat taşımalarında Türk plakalı araçların yabancı araçlara oranı oldukça fazla ve yüzde 81 olarak belirtildi.
İthalat taşımalarının 17 milyar dolarlık kısmı yabancı araçlarla yapılıyor.
İlk iki çeyrekte yapılan yaklaşık 107 milyar dolarlık ithalatın yüzde 16’sı karayolu lojistiği ile tamamlandı.
Bu taşımaların 220 bini türk plakalı araçlarla yapılırken, yabancı plakalı araçları yüzde 5 artışla 15 bin taşıma gerçekleştirmiştir. Bu taşımaların toplamının geçen yıla göre yüzde 1 artış gösterdiği belirtildi. Bu iki grubun Pazar payları ise sırasıyla yüzde 68 ve 32 olarak belirtildi.
Yükün iki nokta arasında taşınması ve nakliyesi için kullanılan taşıma türleri aşağıda özetlenmektedir.
Sektörde Kullanılan Taşıma Türleri
1.1. Karayolu Taşımacılığı
Karayolu ile eşya taşımacılığı, gönderici ile taşıyıcı arasında yapılan sözleşme ve uluslararası karayolu ile eşya taşımacılığı usul ve esasları çerçevesinde, belirli bir bedel karşılığında malların kapıdan kapıya şeklinde ifade edilen aktarmasız teslimini sağlayan, diğer taşıma türlerini de destekleyen taşıma türüdür. (Koban, Yıldırır; 2007)
Karayolu taşımacılığında kullanılan araçların ürünlere göre esneklik sağlayabilmesi, yükleme ve boşaltma işlemlerinin kolaylıkla yapılabilmesi, tarifeli yüklemelerin sıkça yapılabilmesi, kapıdan kapıya hizmet verilebilmesi ve kısa sevk süreleri olumlu yönleri arasında yer almaktadır. Bunun yanı sıra yüksek taşıma maliyetleri, kötü hava koşullarından kolaylıkla etkilenmesi, trafik ve çevresel faktörlerden etkilenmesi olumsuz yönleri arasında yer almaktadır.
Karayolu taşımacılığı hızla gelişerek taşıma türlerinde en kullanışlı nakliye türü olmuş ve tüm lojistik süreçlerde yer almıştır. Günümüzde rekabetin en yoğun yaşandığı nakliye türüdür.
1.2.Havayolu Taşımacılığı
Günümüzde havayolu taşımacılığı daha çok özellikli ürünlerin taşınmasında tercih edilmektedir. Bu ürünler arasında yaş sebze ve meyve, kesme çiçek gibi taşınmasında donanımlı araç gerektiren ürünler yer almaktadır.
Bu taşımacılık türünün seçilmesindeki en temel etken hız faktörüdür. Böylelikle depolama maliyetlerinde de düşüş söz konusudur. Diğer tercih nedenleri ise; sunulan hizmette sıfır hatanın hedeflenmesi, pazar değeri yüksek ürünler için güvenilir olması, ürünlerde kayıp ve fire oranlarının düşük olması, kayıp risk oranının düşüklüğü nedeniyle sigorta maliyetleri üzerinde olumlu etki yaratmasıdır.
Bunun yanında birim taşıma maliyetleri, diğer taşıma türlerine göre oldukça yüksektir. 500 kilometreden daha uzak mesafeler için elverişlidir. Hava alanlarının şehirden uzaklığı, depoların teknik yetersizliği ve yetersiz kapasite ile çalışmaları tercih edilirliğini azaltmaktadır.
1.3. Denizyolu Taşımacılığı
Taşıma faaliyetleri tarihsel olarak önce deniz yoluyla başlamıştır. Dünyanın ¾ ü sularla kaplı olup, tarihte ilk yerleşmeler su kenarlarında gerçekleşmiştir. Böylelikle taşımacılıkta ilk olarak denizyolu kullanılmıştır.
Uluslararası anlamda en yaygın kullanılan taşıma türüdür. Çok büyük miktardaki ürünler (kuru yük, likit ve gaz, ekonomik değeri az ürünler, hammaddeler) ile konteynerlenebilen ürünler denizyolu ile taşınır.
Dünya ticaretinin % 92’si deniz taşımacılığı ile gerçekleşmektedir. Denizyolu taşımacılığını tercih edilme nedenleri arasında öncelikli olarak düşük maliyetli ve güvenli olması yer almaktadır.
Taşıma sürelerinin uzunluğu, limanlarda yaşanan alt yapı yetersizliği, hava koşullarına bağlı olarak taşıma riski de denizyolu ile taşıma şeklinin olumsuzlukları arasında yer almaktadır.
Denizyolu kullanımının arttırılması için özellikle limanların altyapılarının iyileştirilmesi, karayolu ve demiryolu ile olan bağlantılarının arttırılması, bu doğrultuda gerekli olacak gemi sayısının karşılanması gerekmektedir.
1.4. Demiryolu Taşımacılığı
Yüksek ilk yatırım ve bakım maliyetlerine karşılık, işletim maliyetleri diğer taşıma türlerine göre oldukça düşük olduğundan, özellikle uzun mesafelerde ekonomik ve güvenli bir taşıma şeklidir. Genellikle devlet tarafından işletilmektedir.
Gelişmiş ülkelerde demiryolu taşımacılığının ayrı bir önemi vardır ve projeler karayolunun tamamlayıcı özelliği göz önüne alınarak hazırlanır. Demiryolu taşımacılığını diğer taşıma modlarına göre daha düşük maliyetli olması, karayollarının trafik yükünü azaltması, çevreye olan kirlilik maliyetlerinin düşüklüğü nedeniyle tercih nedenleri arasında yer almaktadır.
1.5. Boru Hattı Taşımacılığı
Boruyolu taşımacılığı on dokuzuncu yüzyılın sonlarına doğru daha çok petrol ve doğalgaz taşımacılığında kullanılmıştır. Demiryolunda olduğu gibi bu taşıma türünde de ilk yatırım maliyeti yüksektir. Genellikle ham petrol, doğalgaz gibi likit ya da gaz halinde olan ürünler taşınmaktadır.
Boru hattı ile büyük miktarda sevkiyatların yapılabilmesi, diğer taşıma türlerine göre ekonomik ve güvenilir olması büyük avantaj sağlamaktadır. Fakat özellikli ürünlerin taşınması söz konusu olduğundan kısıtlı alanda hizmet vermesi eksi yönleri arasında yer almaktadır.
Tüm dünyada olduğu gibi, ülkemizde de son yıllarda boru hatları ile taşımacılığa önem verilmeye başlanmıştır. Boru hatlarının genel karakteristiği yanı sıra, özellikle ülkemizin coğrafi konumu nedeni ile Türkiye üzerinden geçecek olan uluslararası ham petrol ve doğalgaz boru hatlarının hızla artması beklenmektedir.
Salzburg Ticaret Odası Lojistik Sektör Konseyi Başkanı Alexander Friesz, sektör temsilcilerinin neredeyse tamamının Türkiye ile ilgili planları olduğuna dikkat çekerek, “Lojistik sektörünün geleceği Türkiye odaklı olacak” dedi
ANKARA – Salzburg Ticaret Odası Lojistik Sektör Konseyi’nin ve yıllık 500 milyon euro cirolu Lagermax International’ın Başkanı Alexander Friesz, “Lojistik sektörünün geleceği Türkiye odaklı olacak. Sadece Avusturyalı değil Avrupalı şirketler olarak Türk firmalarla partner olma zorunluluğumuz var” dedi.
Gaziantep Ticaret Odası Başkanı Eyüp Bartık, Yönetim Kurulu Üyesi Ali Bayram Sarıca, Meclis Üyeleri Memik Hilmi Taner, Sabri Hamamcıoğlu ve 25 kişiden oluşan lojistik sektör temsilcileri geçtiğimiz hafta sonunda Salzburg, Nurnberg lojistik üsleri ve ticaret odaları ile Münih Lojistik Fuarı’nı ziyaret etti. Salzburg Ticaret Odası’ndaki toplantıda konuşan Friesz, yeni dünya düzeninde Türkiye’nin öneminin arttığına dikkat çekerek, “Biz şirket olarak Türkiye’de varız ve büyümeyi planlıyoruz. Temsil ettiğim sektörün temsilcilerinin neredeyse tamamının Türkiye ile ilgili planları var. Lojistik sektörünün geleceği Türkiye odaklı olacak. Sadece Avusturyalı değil Avrupalı şirketler olarak Türk firmalarla partner olma zorunluluğumuz var” dedi. Bartık’ın Türkiye ve Gaziantep sunumunun çok etkili olduğuna vurgu yapan Friesz, “Türkiye’nin önemini biliyoruz ama sunumdan da anlaşılıyor ki, Türkiye’nin bilmediğimiz daha bir çok artısı varmış. Sektörümüzde faaliyet gösteren Türk firmalarının düşüncelerini öğrenmek istiyorduk. Bu toplantı sayesinde o isteğimiz de gerçekleşti. Şunu gördük ki bu tür toplantıların ve fikir alışverişinin sayısını artırmalıyız” diye konuştu. Verimli ve olumlu işbirliklerinin kısa sürede başlaması gerektiğine işaret eden Friesz, “Salzburg’da, Avrupa’nın tanınmış birçok lojistik şirketinin temsilciliği var. Türk firmaların da temsilcilikleri olmalı. Bizim şirket olarak Türkiye’de iki temsilciliğimiz var. Çalışanlar Batı ile uyumlu olduğu için zorlanmıyoruz ama Türkiye’nin hızı bizi zorluyor” dedi.
‘Yeni karayolları coşturacak’
Gaziantep Ticaret Odası Başkanı Bartık ise sektördeki Türk firmalarına yabancı ilgisinin arttığını ve daha da fazlalaşacağını ifade ederek, “Başbakanımız başta olmak üzere hükümet üyelerinin sektörle ilgili açıklamaları, hükümetin de farkındalığını gösteriyor. Karadeniz’i İç Anadolu ve Akdeniz’e bağlayacak karayolları bu farkındalığın yıllar önce başladığının kanıtı. O karayolları tamamlandığında bölgelerin kaderi değişecek ve ekonomiye katkıları inanılmaz boyutlarda artacak” dedi.
Bartık, “Başbakanımızın konuşmalarında sektörün öneminden bahsedişi, algının genişlediğini, hükümetin artık lojistik sektörüne daha fazla önem vereceğini gösteriyor. Bu nedenle daha fazla çalışmamız ve dünya ülkelerinden partnerler bularak daha hızlı büyümemiz gerekiyor. GTO olarak iki yıldır, lojistik sektörü temsilcilerimizle gelişmiş ülke modellerini inceleyip Gaziantep’e uyarlamaya çalışıyoruz” diye konuştu.
‘Fırsatı değerlendirmeliyiz’
UND ve Gaziantep Ticaret Odası Üyesi Memik Hilmi Taner ise şunları söyledi: “Avrupa’da herkes bekliyor. Kur ne olacak diye bekliyor. Seçim sonuçlarını bekliyor. Dünyadaki gelişmeleri bekliyor. Biz bu beklemeleri fırsat olarak görüyoruz ve risk alarak iş yapmaya devam ediyoruz. Bu agresif tavrımızın, bilinirliliğimizi ve marka değerimizi artıracağına inanıyoruz.”
Güncel hayatımızda her an kullandığımız akıllı teknolojiye sahip cihazlarla bilgiye ulaşmak ve deneyimlemek daha da kolaylaşıyor. Nitekim, giyilebilir teknolojilerin yaygınlaşması ile kullanıldığı sektörler de genişliyor. Lojistik sektöründe de kullanılmaya başlanan bu teknoloji, hem verimliliği arttırıyor hem de zaman tasarrufu sağlıyor.
Giyilebilir teknoloji ile çalışanların hareket kabiliyeti artarken elde olan kaynakların kullanımını da maksimuma çıkarıyor. Bu sayede veri akışlarının ve depolanmasının, varolan verilere ulaşımın ve bu verilerin müşteriye yollanabilmesinin kolaylığı dikkat çekiyor.
Örneğin, tır yüklemesi yapan bir çalışan, bileklik veya gözlük olarak kullanacağı cihazla, yükleyeceği ürünün yerini tespit edebiliyor, stoğa işleyebiliyor ve yükleme işlemini zaman kaybetmeden yapabiliyor. Bu durum şirketler için ise maliyetlerde tasarruf ve müşteri memnuniyetinde artış sağlamaktadır. Bu sırada iki elini kullanması da hareket kabiliyetinin engellenmemesi açısından oldukça kolaylık sağlıyor.
Sektör öncüsü dünya firmaları hali hazırda toplama, paketleme ve yükleme gibi süreçlerinde kullanmaya başladı. Önümüzdeki süreçte küçük ve orta ölçekli firmaların rekabet ortamında daha avantajlı olabilmesi için önemli geliştirmelerden biri. Bu ürünlerin kullanımının artmasıyla, iş güvenliği konusunda da iyileştirmelerin olacağı bekleniyor. Bu da daha güvenli çalışma alanları ve verimlilik anlamına geliyor.
Replica EMEA ve Select firmaları, StockSystemEvolution WMS depo yönetim programı ve entegre çalışan Ses teknolojisini EMEA bölgesindeki üretici, dağıtıcı ve depolama firmalarına sunmak için stratejik güç birliği yapmıştır. Bu birliktelik Replica EMEA’nın bilgi birikimi ile Select firmasının Türkiye pazarındaki deneyimini profesyonel olarak tamamlamaktadır.
